Bilgitay Belleten ile ilgili düşüncelerinizi bekliyorum. Saygılarımla.
Dr.Yusuf Alper Kılıç

Orhun Yazıcısı ile ilgili dizinler bilinen tüm kuralları içerecek şekilde yeniden düzenlenmiştir. Lütfen, olası yazılım hatalarına bağlı bir yanlışlık tespit ederseniz bana bildirin. Saygılarımla.
Dr.Yusuf Alper Kılıç

Örnekler
Mustafa Kemal Atatürk Gençliğe Hitap 1 MB
Oğuz Kağan Türklük Duası 1.7 MB
Uğur Mumcu Sesleniş 2 MB
Manas Destanı : Kökçe'nin Manas'a Seslenişi
Dede Korkut soylamış


Atatürk'ün Gençliğe Hitabı

207 KB






Son dönemde beni en çok şaşırtan şey, Orhun Abecesinin ne kadar mantıklı ve kullanışlı olduğunu farketmemdir. Abecenin kendi içindeki kuralları ele alındığında başta zor görünse de, güncel bir metni dahi yazmak ve okumak mümkündür. Özellikle birleşik harflerle (-NG gibi) ilgili kurallar dışındaki kuralları gözardı edip basitleştirdiğinizde, bir süre sonra hiç zorluk çekmeden kullanabilirsiniz. Bu nedenle yazım kurallarını farklı düzeylerde ele alarak üç farklı seçenek ile Türkçe belgeleri Orhun Abecesine çeviren bir yazılım geliştirdik.

Bu çalışmanın Orhun Abecesinin öğrenilmesini kolaylaştıracak güncel metinler sağlayacağını umuyoruz.
  1. Yeni Orhun Abecesi
    Bazı kaynaklarda geçen ve bugün kullandığımız Latin alfabesindeki 29 harfin herbiri için tek bir damganın karşılık geldiği bir abece. Bu yaklaşımın, görsel ve estetik olarak Orhun abecesine benzerlik sağlasa da, dil yapısı açısından 29 harfli Latin alfabesini temel aldığından Orhun Abecesinin yerini tutmayacağı düşüncesindeyiz.
  2. Kuralsız Orhun Abecesi
    Okuma kolaylığı sağlaması açısından, Orhun abecesindeki bir kısım kuralları gözardı ederek hazırlanmıştır. Bu yaklaşımda birleşik harfler ve kalın ve ince ünlüler ile ilgili kurallar kullanılmış, fakat ünlülerin belli hecelerde yazılmaması gibi okumayı zorlaştırabilecek kurallar gözardı edilmiştir. Ayrıca günümüzde kullandığımız, fakat Orhun abecesinde bulunmayan bazı sessiz harflerin yerine yakın sesler kullanılmıştır. Örneğin H hece başıda kullanılmazken, hece sonunda Q ile gösterilmiştir. Bence bu başlangıç için kullanımı en uygun yaklaşımdır. Bu yaklaşımın daha kolay ve dil yapısına uygun şekilde geliştirilmesi çalışmaları sürmektedir.
  3. Kurallı Orhun Abecesi
    Bu yaklaşımda Orhun abecesi ile ilgili tüm kurallar kullanılmaktadır. Yazılım açısından oldukça karmaşık mantık dizinleri tasarlanmasını gerektirmiştir. Bu kurallar dahilinde günümüzde Türkçe'de kullanılan H, Y, J gibi harfler metinde gözükmeyeceği gibi, sesli harflerin belirli hecelerde kullanılmaması nedeniyle yeni başlayanlar için okumada zorluk olabilir.

Dikkat edilmesi gereken bir takım ayrıntılar şunlardır:

Kelimeler metinde geçtiği şekilde ve yazılım dizinindeki kurallar dahilinde yazılır. Örneğin "Türk" kelimesi aşağıdaki şekilde yazılacaktır.



Dikkat edilirse bu Orhun yazıtlarında geçen "Türük" kelimesinden farklıdır. Metinde "Türük" kelimesi yer alıyorsa aşağıdaki şekilde yazılacaktır.



Ayrıca Türkçe olmayan ve Türkçe'nin ses yapısına uymayan bazı kelimelerde harf düşüşleri görülebilir. Bu özellikle "müsait", "şerait" gibi sesli ile biten hecenin sesli ile başlayan hece tarafından takip edildiği kelimelerde görülür. Bu durumu düzeltmek için daha ayrıntılı yazılım dizinleri hazırlanmaktadır.

Kısa zaman içinde ayrıntılı bir kaynakça eklenecektir.